The data exists — but it cannot reach us.
Serikali ya kaunti yako inachapisha taarifa ya bajeti kila mwaka. Bunge linaweka kumbukumbu ya mahudhurio ya wabunge. NDMA inachapisha tahadhari za ukame. WFP inafuatilia bei za chakula katika masoko ya Kenya. Controller of Budget anachunguza utekelezaji wa bajeti kila robo mwaka.
Taarifa hii yote ipo. Inachapishwa hadharani. Ni ya bure.
Lakini bado haifikii watu wanaohitaji zaidi.
Tatizo si ukosefu wa data
Mkulima anayefanya uamuzi wa kupanda mazao hajui bei ya sasa ya mahindi katika soko la karibu zaidi. Afisa wa kaunti anayetekeleza mradi wa maji hajui ni kaunti ngapi zimeshindwa kutumia fedha zao za CDF mwaka uliopita. Mwanafamilia wa diaspora anayetuma pesa nyumbani hajui gharama halisi ya uhamisho — anapoteza sehemu ya pesa yake bila kujua.
Hii si tatizo la ukosefu wa data. Data ipo. Tatizo ni opacity — hali ambapo taarifa ipo katika muundo ambao hauwezi kutumika.
Nimejaribu kujenga daraja
Nimeweka miaka ya mwanzo wa 2026 kujenga zana 13 ambazo zinajibu tatizo hili moja — kwa jumuiya tofauti, kutoka pembe tofauti.
Kwa wakulima na mawakala wa NGO
JuaMazao inaonyesha bei za chakula za WFP kwa wakati halisi — mahindi, mchele, sukari, mafuta ya kupikia — katika masoko ya Kenya. Ikiwa bei ya mahindi imepanda zaidi ya asilimia 20 kuliko wastani wa miezi 12, zana inaonyesha tahadhari. Ikiwa mvua katika eneo lako la kilimo imekuwa chini ya kawaida wiki mbili, inaonyesha ishara ya hatari.
WapiMaji inafuatilia msongo wa maji na ukame katika kaunti zote 47. Inatuma tahadhari kwa SMS — kwenye simu ya kawaida, bila intaneti.
Kwa raia na viongozi wa jumuiya
Macho ya Wananchi inaonyesha rekodi ya mahudhurio ya wabunge wa Bunge la 13, hali ya miswada, na matumizi ya CDF kwa kila jimbo.
Hesabu inaonyesha jinsi kaunti 46 zinavyotumia fedha zao — ni kaunti zipi zinazotumia zaidi ya asilimia 70, na zipi zinazoacha mabilioni bila kutumika.
Jibu inajibu maswali kuhusu haki za kikatiba, Sheria ya Ajira, na Sheria ya Ardhi — kwa Kiswahili na Kiingereza.
Kwa diaspora
TumaPesa inaonyesha gharama halisi ya kutuma pesa Kenya kupitia njia 7 tofauti — ikiwa ni pamoja na ada iliyofichwa katika kiwango cha ubadilishaji wa sarafu. Benki ya Dunia inasema gharama ya wastani ya kupokea remitance Kenya ni asilimia 5.26. Zana inaonyesha kama mtoa huduma wako yuko chini au juu ya kiwango hicho.
Hela inasaidia hazina za chama — vikoba na vikundi vya akiba — kudhibiti michango, mikopo, na malipo ya mzunguko kwa M-Pesa.
Muundo wa zana hizi
Kila zana imejengwa kwa masharti maalum:
Inafanya kazi kwenye muunganisho wa 3G wa kawaida. Inaonyesha data ya hivi karibuni kutoka vyanzo vya moja kwa moja — bila kuhitaji ufunguo wa API. Inashuka kwa neema wakati intaneti ni polepole. Inapatikana bure.
Hizi si dashboards za kiufundi zilizoundwa kwa wataalamu wa takwimu. Ni zana za maamuzi — zimeundwa kwa watu wanaohitaji jibu la haraka, si uchambuzi wa kina.
Hatua inayofuata
Zana hizi zipo. Zinapatikana sasa hivi. Lakini kazi ya kweli — kuunganisha zana na watu wanaozihitaji — bado iko mbele yetu.
Kama unafanya kazi na NGO, serikali ya kaunti, parokia, au jumuiya yoyote nchini Kenya au Afrika Mashariki, na moja ya zana hizi inakaribia unachohitaji lakini si sahihi kabisa — nataka kusikia.
Sio kampeni ya masoko. Ni mazungumzo halisi.
contact@aikungfu.dev · aikungfu.dev · Zana zote
Gabriel Mahia ni mhandisi wa diaspora ya Kenya. Anajenga miundombinu ya maamuzi kwa Afrika Mashariki.
Responses